Z jakich powodów i dlaczego ktoś jest Polakiem? Najczęściej dlatego, że urodził się w Polsce, ma polskich rodziców, tu się wychował, chodził do szkoły, zdobywał zawód, tu pracuje... Tu dochodzimy do momentu, kiedy część obywateli decyduje się na opuszczenie kraju. Jadą w świat z różnych powodów i w różnych celach: po przygodę, na uczelnię, do pracy... Na marginesie wyjaśnię, że określenia "do pracy" nie nazwałabym dzisiaj wyjazdem "za chlebem", jak bywało to sto, dwieście lat temu. Najczęściej bowiem chodzi o lepszą pracę za lepsze pieniądze, a to nie to samo, co emigracja dziesiątek tysięcy chłopów z głodujących wsi w wieku XIX. A bywają i takie powody, które zakrawają na filmowe gagi, jak z "Kiepskich": "Bo tutaj nie ma pracy dla ludzi z moim wykształceniem". Zna osobiście osoby z takim podejściem, więc dementuję: to nie jest filmowa fikcja, ludzie naprawdę tak myślą. Bynajmniej nie są to fizycy jądrowi, dla których być może za wiele stanowisk na polskim rynku przemysłowym i akademickim faktycznie może brakować, ale osoby legitymujące się całkiem konkretnym i dobrze płatnym zawodem: fryzjer, zawodowy kierowca, spawacz, budowlaniec. Wymieniam tylko te przykłady, które znam osobiście, żeby nie popaść w jakieś niepotwierdzone teoretyzowanie. No więc, gdy tacy ludzie mówią, że u nas nie ma dla nich pracy zgodnej z ich wykształceniem, za ich decyzjami o emigracji zarobkowej kryje się coś zupełnie innego niż brak zawodowych perspektyw. Zwłaszcza, że tam, dokąd jadą, wcale nie pracują w swoim zawodzie. Fryzjerka - pracuje sezonowo przy zrywaniu owoców w Niemczech i Francji; kierowca zawodowy - przy rozbiórce budynków i unieszkodliwianiu azbestu w Holandii; spawacz - przy wielkiej hodowli krów mlecznych w Niemczech; budowlaniec - przy wyrębie drzew w Szwecji. Wszystkie przykłady znane mi osobiście. Naprawdę tych ludzi nie rozumiem, ale to nie o tym chcę dzisiaj pisać.
Zastanawiam się, czy w obliczu dzisiejszej mobilności nie powinno być tak, że człowiek rodząc się nie powinien otrzymywać obywatelstwa, tylko jako dorosły mógłby je sobie wybrać spośród setek dostępnych krajów. No bo skoro chrzest niemowlęcia uznaje się dzisiaj za opresyjne pogwałcenie wolności i narzucanie religii i coraz więcej rodziców - zwłaszcza ze środowisk celebryckich, aktorskich - deklaruje, że nadaje dziecku imię neutralne płciowo, bo płeć też sobie już jako dorosły człowiek wybierze samo - to czy przypisanie obywatelstwa też nie należy uznać za opresyjne ograniczenie? A potem tyle korowodów z ewentualną rezygnacją z jednego, składanie wniosków o przyznanie innego... Trzeba wypełniać całe pliki dokumentów, żeby oznajmić, że ktoś czuje się Portugalczykiem, a nieszczęśliwym tylko zbiegiem okoliczności urodził się w Polsce. A może ktoś chce być bezpaństwowcem i obywatelem świata bez papierkowego potwierdzenia czegokolwiek.
Może obywatelstwo powinno być przywilejem, które się otrzymuje w dorosłości po spełnieniu określonych warunków? Oczywiście tak jest i teraz, wiele osób ubiega się o nadanie obywatelstwa takiego czy innego kraju, ale czy nie powinno to być standardową procedurą i wyborem podejmowanym dopiero po ukończeniu 18 lat? A lata dzieciństwa i młodzieńcze to tylko szukanie własnego sposobu wyrażania swojej osobowości, jak to ładnie dzisiaj mówi się nowoczesnym językiem. Oczywiście lata dzieciństwa kiedyś się kończą i trzeba podjąć decyzję, może jednak uniknęlibyśmy wtedy kuriozalnych deklaracji, gdy ktoś spędziwszy większość życia w jakimś kraju nagle się ocknie, nie, on jednak nie czuje się tutaj tubylcem, jest obcy, za nic ma nadane przy urodzeniu obywatelstwo, bo w zasadzie czuje się... nie wiem... kosmitą??
No dobra, żarty na bok. Interesujący jest fakt, że przy ogromnej fali słynnego polskiego narzekania, niewiele osób poważnie i dojrzale zastanawia się, dlaczego nadal tu mieszkają, dlaczego tu jest ich dom, dlaczego i co ukształtowało ich polskość. Gdy jedni wyszukują tysiące mankamentów w obecnym kształcie Polski, w obecnej naszej polskiej rzeczywistości, wychwalając pod niebiosa inne kraje, okazuje się, że coraz więcej u nas zamieszkuje obywateli polskich, z polskim obywatelstwem, przybyłych z innych krajów.
Podczas tegorocznych Igrzysk Zimowych głośnym echem odbiła się historia Władymira Semirunnija, który zdobył w barwach Polski srebrny medal w łyżwiarstwie szybkim na dystansie 10000 m. Sportowiec ma już polskie obywatelstwo i przeprowadza proces zmiany nazwiska na mniej rosyjskie, bez końcówki -ij. Było takich sportowców - i nadal są aktywni - wielu. Chyba też wszyscy, jeśli nie większość kojarzy Wilfredo Leona, który od 2015 roku też ma polskie obywatelstwo i reprezentuje Polskę w rozgrywkach siatkówki. W ubiegłym roku media dość szeroko rozpisywały się o nadaniu polskiego obywatelstwa reżyserowi Jessemu Eisenbergowi, który w Polsce robił też swój ostatni film "Prawdziwy ból". Niedawno czytałam zaś autobiograficzną książkę pewnej młodej Białorusinki, która przyjechała do Lublina na studia i już została u nas na stałe. Tutaj pracuje, a język polski poznała tak doskonale, że uczy posługiwać się nim innych obcokrajowców, zwłaszcza ze wschodu, z Białorusi. Jej książka kończy się deklaracją, że właśnie podjęła kroki, aby uzyskać polskie obywatelstwo, bo w zasadzie czuje się Polką i Polskę uważa za swoją ojczyznę.
Te i podobne historie przypomniały mi się z powodu dwóch najświeższych informacji. Jedna sprzed dwóch dni o tym, że zmarł Stacy Keach, który od 2015 roku miał polskie obywatelstwo i mieszkał z żoną Polką w Magdalence. O tym, że znany amerykański aktor - niezapomniany w roli Hemingwaya - odwiedza nasz kraj, tutaj kupił dom, często przyjeżdża i spędza tutaj czas, wiedziałam od dawna. Zdumiały mnie liczne komentarze internautów, którzy przyznawali, że nie mieli o tym pojęcia. Niektórzy mieli pretensje, że nikt o tym nie pisał. Nieprawda. Pisano o tym wielokrotnie, bo i ja dowiedziałam się przecież dawno temu z mediów. Lubiłam go oglądać w filmach. W każdej roli potrafił być przekonujący.
I druga informacja, dosłownie z wczoraj, o tym, że zidentyfikowano tajemniczego mężczyznę o kulach, który jako pierwszy dotarł do rannego w Krakowie policjanta i zaczął tamować krwotok z rany postrzałowej. Redaktorzy "Gościa Niedzielnego" dotarli do tego człowieka i okazał się nim 70-letni mężczyzna o imieniu Patrick, Amerykanin z polskim obywatelstwem. I o tym człowieku na pewno mało osób wiedziało, dopóki nagranie z jego pomocą udzielana po strzelaninie obiegło media.
A dzisiaj przeczytałam fragment rozmowy z Conrado Moreno, który popularność zyskał przed laty w programie "Europa da się lubić". Urodził się w Madrycie, jego ojciec był Hiszpanem, ale to Polska jest jego ojczyzną. Zwrócił uwagę, żeby nie mówić o nim pół-Polak, pół-Hiszpan, ponieważ czuje się w stu procentach Polakiem. "Czuję się Polakiem i jestem Polakiem" - powiedział. - "Tu jest mój dom".
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz